İsviçre, Avusturya, ABD ve Kenya’dan bilim insanları, Kenya’daki belirli incir türlerinin havadaki karbondioksiti emerek toprak altında kireç taşına çevirdiğini tespit etti. Goldschmidt Jeokimya Konferansı’nda paylaşılan keşif, oksalat-karbonat mekanizması vasıtasıyla atmosferdeki karbonun yüz binlerce yıl boyunca yeraltında güvenle kilitli tutulabileceğini gösteriyor.
Prag’da düzenlenen Goldschmidt Jeokimya Konferansı kapsamında sunulan uluslararası araştırma, bitki örtüsünün karbon tutma kabiliyetine dair yeni veriler sağladı. Kenya coğrafyasında yetişen özel incir ağaçlarının fotosentez sırasında bünyelerine aldıkları gazı kalsiyum oksalat kristaline dönüştürdüğü ve dökülen organik materyallerin ayrışmasıyla bu maddenin kireç taşı haline geldiği belirlendi.
Toprak Altında Kalıcı Karbon Depolama
Ağaçlandırma projelerindeki en temel kısıt olan organik karbonun bitki çürüdüğünde havaya dönmesi problemi, bu biyolojik hat sayesinde aşılıyor. Sürecin işleyişi şu aşamalardan oluşuyor:
Fotosentez aşamasında havadan çekilen karbondioksit, ağacın dokularında kalsiyum oksalat kristallerine dönüştürülüyor.
Toprağa karışan dal ve yapraklar mikroorganizmalar ile mantarlar vasıtasıyla parçalanarak kalsiyum karbonata, yani kireç taşına çevriliyor.
Katılaşarak mineral formuna bürünen karbon elementi, yüz binlerce yıllık bir zaman diliminde toprak altında hapis kalıyor.
Zürih Üniversitesi’nden Dr. Mike Rowley, tarımsal ormancılık projelerinde bundan böyle hem organik hem de inorganik karbon depolayabilen türlerin seçilmesinin iklim mücadelesinde stratejik bir zorunluluk olduğunu vurguladı.
Afrika Meşesi ve Biyolojik Denge
Bahse konu kireç taşı üretimi yalnızca incir ağaçlarına özgü bir nitelik taşımıyor. Batı ve Orta Afrika’nın tropikal ormanlarında yayılım gösteren ve ‘Afrika Meşesi’ adıyla bilinen dev Iroko ağacı da bu döngüyü en yüksek kapasiteyle gerçekleştiren türler arasında bulunuyor.
Iroko ağaçları kök çevrelerinde biriktirdikleri kireç taşıyla asidik toprakların pH seviyesini optimize ederek tarıma elverişli zemin hazırlarken, tonlarca gazı katı maden formunda sabitliyor. Bilimsel olarak belgelenen bu jeobiyolojik mekanizma, kutsal metinlerdeki ağaç anlatımlarına da somut bir zemin kazandırıyor.
“Yemin olsun incire ve zeytine…” (Tin Suresi, 1. Ayet)
