İran’da zorunlu başörtüsü kuralını çiğneyerek dijital ortamda konser veren şarkıcı Parastoo Ahmadi ve ekibine verilen 74 kırbaç cezası, temyiz mahkemesince duruşma yapılmadan onaylandı. Kum kentindeki yerel mahkemenin kamu ahlakını zedeleme gerekçesiyle verdiği yurt dışı ve mesleki yasakları da içeren mahkumiyet kararı kesinleşti.
Konser Kaydına Açılan Dava ve Hapis Dışı Yaptırımlar
Aralık 2024 döneminde YouTube üzerinden yayınlanan canlı performansta kolsuz kıyafet giyen 29 yaşındaki sanatçının videosu, dijital mecralarda geniş kitlelere ulaştıktan sonra adli incelemeye alındı. Kum Ceza Mahkemesi, Haziran ayında Ahmadi ile yapım ve orkestra kadrosundaki sekiz kişiyi suçlu bularak kırbaç cezasının yanında iki yıl boyunca görsel-işitsel faaliyet yasağı ve yurt dışına çıkış engeli getirdi.
Savunma makamı, temyiz başvurusunun herhangi bir celse açılmaksızın reddedilmesine tepki gösterdi. BBC’ye konuşan avukatlardan biri mahkeme sürecine ilişkin şunları söyledi:
“Bize göre konser vermek kesinlikle bir suç teşkil etmiyordu. Mahkeme, para cezası veya daha hafif yaptırımlar seçeneği bulunmasına rağmen bu suçlamalar için verilebilecek en ağır cezalardan birini uyguladı”
Avukat, kararın gerekçesine dair değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:
“Temyiz Mahkemesi duruşma yapma seçeneği olmasına rağmen bunu tercih etmedi ve kararı aynen onadı. Bu kararın verilmesindeki temel amacın, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek ve gözdağı vermek olduğu anlaşılıyor”
Sanat Dünyasından ve Hak Örgütlerinden Tepkiler
Yargının onama kararı hem kamuoyunda hem de uluslararası alanda tepki topladı. Sanatçı Googoosh, sosyal medya hesabı üzerinden karara ilişkin şu mesajı paylaştı:
“Umarım bu karanlık günler sona erer, kadınlar nasıl yaşayacaklarını ve giyineceklerini seçme özgürlüğünü yeniden kazanır ve değerli vatanımızda sanatsal ifade bir kez daha yeşerir”
Müzisyen Hüseyin Alizadeh tepkisini şu sözlerle dile getirdi:
“Parastoo Ahmadi’nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım”
Uygulanan cezayı kınayan Uluslararası Af Örgütü ise şu açıklamada bulundu:
“Kırbaç cezasının zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir cezalandırma olduğunu ve işkence ile diğer kötü muamelelerin mutlak yasağını ihlal ettiğini”
Ülkede benzer suçlamalar kapsamında Ocak 2024’te aktivist Roya Heshmati’ye de 74 kırbaç vurulmuştu. Mahsa Amini’nin 2022’deki ölümünün ardından başlayan protestolar ve sivil itaatsizlik eylemleri sürerken, Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Golamali Haddad-Adel, mevcut askeri gerilimler nedeniyle yetkililerin “şu an için bu cepheye gerektiği kadar odaklanamadığını”
kaydetti.
