Avustralya’daki Queensland Üniversitesi bünyesinde 1927 yılından bu yana sürdürülen ve Guinness Rekorlar Kitabı’na giren Zift Damlası Deneyi, neredeyse bir asırlık sürecin ardından onuncu damlasını bırakmaya hazırlanıyor. Şimdiye kadar kaydedilen dokuz aşaması da çeşitli aksiliklerle doğrudan gözlenemeyen tarihi bilimsel düzenek, dünya genelindeki meraklılar tarafından dijital ortamda aralıksız takip ediliyor.
Fizik Profesörü Thomas Parnell’in katran reçinesinin akışkan niteliğini kanıtlamak üzere tasarladığı mekanizmada, akışkanlık direnci suyun 230 milyar katına ulaşan özel bir malzeme yer alıyor. Huniye aktarılan maddenin üç yıllık durulma evresinden sonra 1930 senesinde alt kısımdan kesilmesiyle başlayan yer çekimi hareketi, gezegenin en ağır ilerleyen fiziksel süreçlerinden biri kabul ediliyor.
Asırlık Süreçte Tanıksız Kalan Damlalar
Laboratuvarda 1938 ile 1988 periyodunda kaydedilen ilk yedi damlanın düşüş aralığı, alana klima takılmasının ardından 12 ila 13 yıla uzadı. Düzeneği yarım asrı aşkın süre takip eden John Mainstone, 1988 senesindeki yedinci damlamayı beş dakikalık kısa bir kahve arası nedeniyle kaçırdı. Teknoloji desteğine rağmen 2000 yılındaki sekizinci damla yirmi dakikalık elektrik kesintisine rastlarken, Andrew White dönemindeki 2014 tarihli dokuzuncu damla mekanik bir sarsıntıyla koptu.
Dijital Ortamda Küresel Nöbet
Araştırmaya 52 yılını veren Mainstone’un son damladan sekiz ay evvel, 2013’te vefat etmesine rağmen laboratuvardaki bekleyiş sürüyor. Bilim dünyasına sunduğu katkıyla 2005’te Ig Nobel Fizik Ödülü kazanan deney, internet üzerinden her yıl çok sayıda kişi tarafından anlık izleniyor. Yapılan hesaplamalar doğrultusunda 2026 ortasından 2027 sonbaharına kadar düşmesi muhtemel görülen onuncu damlayı canlı yakalamak isteyen meraklılar, ekran başında nöbet tutmaya devam ediyor.
