Çin ordusu, Güney Çin Denizi’ndeki ihtilaflı sulara “yasa dışı” girdiğini öne sürdüğü ABD savaş gemisini izlemek için donanma unsurlarını bölgeye gönderdi. Pekin yönetimi adımı egemenlik ihlali olarak değerlendirirken, Filipinler geçişin uluslararası hukuka uygun olduğu görüşünü savundu.
Çin ordusunun Güney Harekât Alanı Komutanlığı salı günü yaptığı açıklamada, “USS Charleston” adlı ABD savaş gemisinin günün ilk saatlerinde Çin hükümetinin onayı olmadan Spratly Adaları’ndaki Sabina Sığlığı’na bitişik sulara girdiğini duyurdu.
Açıklamada, “ABD’nin bu eylemi Çin’in egemenlik haklarını ve çıkarlarını ihlal etmekte, deniz güvenliğini tehlikeye atmakta ve bölgesel barış ile istikrara zarar vermektedir. ABD tarafı bu tür faaliyetleri derhal durdurmalıdır” denildi.
Komutanlık, ABD gemisini izlemek ve denetlemek amacıyla bölgeye kuvvet sevk edildiğini kaydetti.
ABD Donanması konuya ilişkin yorum yapmadı. Washington yönetimi bu tür görevleri genellikle “seyrüsefer serbestisi operasyonları” olarak tanımlıyor; Güney Çin Denizi’nde bilinen son operasyonun ise bir yılı aşkın süre önce gerçekleştirildiği belirtildi.
Filipinler ordusu sözcüsü, ABD gemisinin “Çin topraklarına izinsiz girmediğini” belirterek, hiçbir ülkenin “uluslararası sularda hukuka uygun geçiş” için önceden izin zorunluluğu getirme yetkisine sahip olmadığını dile getirdi.
Filipinler Sahil Güvenliğine göre geçen ay bir Çin Sahil Güvenlik gemisi, aynı sığlık yakınlarında yakıt ikmali görevindeki bir Filipin teknesine çarpmış, Çin ise olaydan Filipin tarafını sorumlu tutmuştu.
ABD ile karşılıklı savunma anlaşması bulunan Filipinler ile Çin, hem Sabina Sığlığı hem de Spratly Takımadaları’nın tamamı üzerinde egemenlik iddiasında bulunuyor. Çin; Brunei, Malezya, Filipinler, Tayvan ve Vietnam’ın çakışan hak iddialarına rağmen Güney Çin Denizi’nin neredeyse tamamını kendi toprağı olarak görüyor.
Tayvan’da ayrı gerilim
Güney Çin Denizi’nin kuzey ucunda salı günü yaşanan ayrı bir olayda Tayvan Sahil Güvenliği, bir Çin Sahil Güvenlik gemisinin Tayvan kontrolündeki Pratas Adaları yakınlarındaki kısıtlı sulara girdiğini açıkladı.
Tayvan Sahil Güvenliği, Çin gemisini uzaklaştırmak için “Taichung” gemisinin görevlendirildiğini ve tarafların karşılıklı anons geçtiğini duyurdu.
Tayvan makamlarına göre Çin gemisinden “Sözde Çin Cumhuriyeti mevcut değildir” anonsu yapıldı; Tayvan gemisi ise buna “Çin Cumhuriyeti, Tayvan, egemen ve bağımsız bir ülkedir” sözleriyle karşılık verdi ve gerginlik sürdü.
Çin’in Tayvan İşleri Ofisi, yorum talebine hemen yanıt vermedi. Ofis geçen hafta, Tayvan’ın Pratas yakınlarındaki bir Çin balıkçı teknesine tazyikli su sıkmasının “sonuçlarına katlanması gerektiğini” ifade etmişti.
